Schrijven, storytelling en fotografie

De waarheid over Nederlandse armoede.

Kapotte weggegooide tv in desolaat veld

Uit het kunstboek Liefde en Verval.

De manier waarop Nederland met ARMOEDE omgaat… daar heb ik mijn buik meer dan vol van. Daarom schreef ik afgelopen zaterdag dit stuk en publiceerde ik het op Twitter:

Op deze zonnige zaterdag waarop ik vrolijk aan mijn ontbijt begon, kwam ik binnen het kwartier drie artikelen tegen over:

1) ARMOEDE in Nederland,
2) de STOP VAN VERGOEDINGEN voor nog meer GENEESMIDDELEN tegen reuma en
3) big brother-praktijken tegen BIJSTANDSFRAUDE.

In die korte tijd leerde ik dat ik 1) al meer dan 14 jaar ruim 140 euro per maand onder de grens van ‘kans op langdurige armoede’ leef, 2) omdat ik, o.a., vijf vormen van reuma heb, waar ik vanaf 2019 nóg meer onkosten voor zal hebben, ondanks m’n nu al torenhoge verzekeringspremie. En 3) dat ik maar flink op mijn tellen moet passen, want uitkeringsinstanties gebruiken, helemaal legaal, opsporingsmiddelen waar politie en justitie alleen maar van kunnen dromen. Ik ben tenslotte een armoedzaaier, en dat wil zeggen: vast en zeker een fraudeur.

Wij, en ook ik, weten natuurlijk allang dat mensen als ik (chronisch zieke minima) dagelijks tegen deze keiharde werkelijkheid en stigmatisering aan lopen. Maar om drie van die feiten tussen je ochtendboterham en de thee door tegelijk op je bord geplempt te krijgen beneemt me wel wat van mijn eetlust. Ik zal je uitleggen waarom: armoede als term wordt vaak totaal verkeerd en door sommigen zelfs moedwillig verkeerd uitgelegd. Er wordt geroepen dat armoede in Nederland niet zou bestaan omdat niemand hier sterft van de honger.

Maar dat is een oneerlijke vergelijking. Want armoede houd je niet tegen het licht van armoede. Je houdt het tegen het licht van ‘geen armoede’. En aangezien we het hier over armoede in Nederland hebben, praat ik nu even niet over van de honger stervende kinderen in Afrika, hoe schrijnend de situatie daar ook is. Dit artikel in het NRC laat goed zien wat ik bedoel:

https://www.nrc.nl/…/arm-zijn-in-een-van-de-rijkste-landen-…

Het systeem in Nederland, de manier waarop het in ons kikkerlandje werkt, zorgt ervoor dat armoede zich in andere zaken uit. Om te beginnen is armoede hier minder zichtbaar. Veel mensen die niet dakloos zijn, zijn toch straatarm. Ze leven in huizen met deuren die verbergen wat er in die huizen, in de levens van die bewoners gebeurt. En volgens mij zijn de meesten van ons intussen wel slim genoeg om te weten dat ook huizen met keurige schoongewassen ramen en netjes hangende gordijnen een heleboel financieel en sociaal leed kunnen herbergen. Toch?

Armoede in Nederland openbaart zich vaak secundair. Mensen komen niet vandaag al om van de honger, maar kunnen zich niet elke dag warm eten veroorloven. Of hebben de grootste moeite om een gezond dieet te volgen, want dat is te duur. Dat kan voor grote problemen zorgen als je, zoals ik, chronisch ziek bent. Of… wacht. Laat ik het anders zeggen. Want bovenstaande hebben jullie allemaal al wel gehoord. De wérkelijkheid van armoede in mijn geval is dat ik, als chronisch zieke, vaak moet kiezen tussen zorg/medicijnen en eten. En dan bedoel ik dat ook let-ter-lijk. In een zeer recente publicatie van het Reumafonds kon je lezen hoe bepaalde geneesmiddelen voor reuma niet meer vergoed worden.

En daarmee legt minister Bruins ongewild bloot hoe de armoedeval van chronisch zieken en gehandicapten werkt: Voor niet-vergoede ziekte- en zorgkosten ga je naar de Bijzondere Bijstand, zou je denken. En als dat niet helpt trek je die kosten af bij de belastingaangifte.
Maar medicijnen die niet vergoed worden kunnen ook niet met een recept van een arts bij de apotheek opgehaald worden. En dat is nou nét de voorwaarde voor belastingaftrek!

Datzelfde geldt voor een aantal medische behandelingen. Ze zijn noodzakelijk, maar worden niet erkend door ‘het systeem’, en dus nergens vergoed. (En nee, dan heb ik het niet eens over ‘alternatieve kwakzalverij’!)
Daarom is de uitspraak ‘kiezen tussen medicijnen of eten’ wel degelijk een heel concrete beschrijving van de secundaire armoede die veel chronisch zieke minima in Nederland ervaren.

En dan het vakantiegeld. Je weet wel, dat ‘cadeautje’ dat Rutte nogal belachelijk en overbodig vond voor de minima. Nou, dat vakantiegeld wordt door mij en veel andere minima niet eens voor een dágje uit gebruikt. Dat geld is namelijk nodig om de rest van het jaar aan het eind van de maand niet zó maximaal rood te staan dat je niets meer kunt. Bij ons, chronisch zieken, is dat dus om die niet-vergoede ziektekosten nog enigszins op te vangen. En tegelijkertijd hopen en bidden we dat de wasmachine niet kapot gaat (want, NEE, witgoed zit NIET in de bijzondere bijstand in mijn gemeente!)

In de tussentijd – we zijn namelijk al heel wat kilometers op weg in dit draadje – hink ik op twee benen: ik kan nog heel, héél lang doorgaan om te illustreren hoe armoede in Nederland wél werkt. Maar ik kan ook een positieve draai proberen te geven aan dit alles en heel stoer zeggen dat ik en veel armoedzaaiers met mij het heus wel redden, zij het met kunst- en vliegwerk. Maar nee, ik ga nog even door met het eerste. Die blije, stoere draai komt er echt achteraan. Dat beloof ik.

Want hoe werkt armoede in Nederland dus écht? Het is een combinatie van ‘veel te weinig geld en altijd stress om ondanks dat te overleven’ en ‘uitsluiting’. Uitsluiting, ja. Dat ene woord. Want het is één ding om in armoede terecht te komen. Maar de echte ellende begint als vervolgens aan alle kanten jou de kansen worden ontnomen om daaruit te komen: de loondispensatie, de bijstandlariekoek van Klaas Dijkhoff, leeftijdsdiscriminatie en c.v.-gaten bij het solliciteren, etc. …
En dan heb ik het nog niet eens over ‘geen reisgeld hebben om naar je familie te gaan’, ‘het lidmaatschap van een patiëntenvereniging of vakbond niet kunnen betalen’ en ‘zelfs de eigen bijdrage voor rechtsbijstand niet kunnen voorschieten, terwijl je wel een advocaat nodig hebt na de zoveelste fout van gemeente of uitkeringsinstantie’.

Armoede in Nederland is financiële nood. Armoede is stress. Armoede is angst. Armoede is eenzaamheid. Armoede in Nederland is de garantie van de vicieuze cirkel. Armoede in Nederland discrimineert niet – het betekent ‘DE minima zijn asociaal’, maar ook: ‘armoede kan IEDEREEN overkomen.’
Ik ken een voormalig miljonair, een innovator, een uitvinder, een briljant technologisch denker, die door het zakelijk klimaat in Nederland straatarm is geworden. Het. Kan. Iedereen. Overkomen!

En dan kom ik nu eindelijk, zoals beloofd, met de positieve draai aan dit onderwerp: armoede maakt je sociaal bewogen. Armoede zorgt voor saamhorigheid. Armoede maakt mensen creatief. En ik zal je een geheimpje verklappen:

Eigenlijk zijn wij, minima, stiekem bezig met de voorbereiding van de grootste & meest lucratieve onderneming aller tijden: wij doen op dit moment namelijk marktonderzoek voor een door ons op te starten multinational…! Binnen afzienbare tijd breekt namelijk de pleuris uit. En dan gaan wij, met onze onderneming, survivaltrainingen aanbieden. Aan de graaiers. Want wij hebben de meeste ervaring in overleven tijdens schaarste. In creatief omgaan met bijna niets. En daar gaan we heeeeel veel, schandálig veel geld mee verdienen!

Marion Altena.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.